Szybkie czytanie
Dlaczego szybko czytać?
- Duże porcje materiału mogą być przyswojone w krótszym czasie.
- Przez czytanie szybciej i absorbowanie większej ilości informacji do pamięci krótkotrwałej, znaczenie i struktura dokumentu stają się łatwiejsze do zrozumienia.
- Oczy mają mniej pracy – czytanie przez dłuższy czas jest męczące.
Pomyśl w jaki sposób czytamy tekst. Dzieci – początkujący czytelnicy – czytają litera za literą. Dorośli: zwykle wyraz za wyrazem. Osoby czytające szybko zatrzymują wzrok na grupie wyrazów. Czas, podczas którego wzrok zatrzymuje się aby odebrać informacje (literę, wyraz, lub grupę wyrazów) nazwijmy zatrzymaniem. Nasz wzrok nie porusza się w sposób płynny: obraz w czasie ruchu gałek ocznych jest bardzo rozmazany, więc nasz układ nerwowy stara się zatrzymać wzrok w określonych odstępach i na chwile go skupić, my odbieramy to jako ruch płynny dzięki temu, że takich punktów skupienia, przy ruchu, jest wiele i są częste. Zbyt gęsto rozłożone punkty skupienia nie pomagają jednak odebrać, w jednym punkcie skupienia, wielu wyrazów jednocześnie.
Nie zawsze przechodzimy z grupy wyrazów na następną grupę; czasami gdy nie jesteśmy czegoś pewni, cofamy się do poprzednich słów. Ta przeszkoda w postępującym czytaniu nazywa się regresja. Mimo, że brak cofnięcia się do poprzednich wyrazów (jeśli czujemy, że cofnięcie jest potrzebne), może wzbudzić nasz niepokój (o to, że utracimy coś istotnego): okazuje się, że statystycznie rzecz biorąc regresja rzadko pomaga znacząco zwiększyć zrozumienie, a znacząco spowalnia czytanie. Innymi słowy: regresja zwykle nie jest opłacalna.
Wyćwiczony czytelnik czyta wiele słów w ciągu jednego zatrzymania oka (typowo od kilku wyrazów do całej linii), zatrzymuje oczy na krótszy okres czasu, bardzo rzadko cofa się do już przeczytanych wyrazów. To minimalizuje ilość pracy mięśni oka, zwiększa ilość przyswojonych informacji i zwiększa zrozumienie materiału.
Niewytrenowany czytelnik spędza sporo czasu czytając małe grupy wyrazów lub pojedyncze wyrazy. Często powraca do już przeczytanych słów, zaburzając płynność przekazu, gubiąc wątek i strukturę tekstu, a skutkiem tego zmniejszając zrozumienie. Większa ilość nieregularnych ruchów oka powoduje, że czytanie staje się męczące. Słaby czytelnik może więc uważać tekst za mniej interesujący, może być mu trudniej się skupić i zrozumieć tekst.
Nauka szybkiego czytania polega na:
- zredukowaniu regresji (tj. powracania do już przeczytanych słów);
- zmniejszeniu czasu zatrzymania oka;
- zwiększeniu obszaru jakie odbierasz oczami podczas jednego zatrzymania.
Redukowanie regresji
Dobrze jest przebiegać czytaną linie wskaźnikiem (może być nim np. palec, długopis czy ołówek). Twoje oczy podążą za końcem wskaźnika wygładzając przepływ czytania. Jeśli wydaje Ci się to głupie: możesz przekonać się sam rysując okrąg na kartce papieru i prosząc kogoś obok aby przyjrzał się ruchom Twoich gałek ocznych, kiedy będziesz starać się podążać za linią okręgu. Przekonasz się wtedy, że oczy poruszają się w skokach: tor spojrzenia jest serią linii, a nie okręgiem. Jeśli jednak przeciągniesz wskaźnik naokoło okręgu, Twoje oczy będą śledzić gładko koniec wskaźnika.
Redukowanie czasu zatrzymania oka
Poprzez zmniejszenie czasu potrzebnego na przestój, staniesz się efektywniejszy w czytaniu.
Rozszerzenie obszaru jakie oko obejmuje podczas zatrzymania
Razem z redukcją czasu przestoju, próbuj rozszerzyć liczbę słów, które odbierasz jednocześnie. Czasem można to osiągnąć trzymając czytany nieco dalej od oczu. Im więcej słów będziesz obejmować w jednym zatrzymaniu, tym szybciej będziesz czytać.
Podsumowanie
Szybkie czytanie może uczynić czytanie przyjemniejszym poprzez redukcję wysiłku narządu wzroku, zwiększenie zrozumienia całego dokumentu i zmniejszenie czasu wymaganego do asymilacji materiału. Pomaga również utrzymać skupienie nad dokumentem i wyciągać z niego informacje, które inaczej mogłyby zostać pominięte.
Programy pomocne w nauce szybkiego czytania (anglojęzyczne):
Polecane książki: